8 juli 2014 Reageren uitgeschakeld

8 juli 2014 Project Kieskeurig

In 2001 en in 2005 publiceerde het Verweij Jonker instituut een rapport van een onderzoek dat zij in opdracht van het Ministerie van OC&W hebben uitgevoerd naar de belemmeringen die studenten met beperkingen ervaren bij het volgen van hoger onderwijs (HBO en WO). Uit het onderzoek blijkt dat  12 – 15 % van de studenten beperkingen heeft. Ongeveer 4-6%, geeft aan psychische klachten te hebben. Het onderzoek vermeldt ook dat 50% van deze studenten aangeeft extra ondersteuning nodig te hebben bij het volhouden van de studie.

Een groep die onder de koepel studenten met psychische beperkingen valt die specifieke onderwijskundige en sociaal-emotionele ondersteuning nodig heeft bij het kiezen, verkrijgen en behouden van een opleiding, is de groep studenten met een Autistisch Spectrum Stoornis (ASS) (Goosen et al, 2006). Deze groep studenten, en daarbinnen vooral de studenten met de diagnose Asperger Syndroom, wordt ook steeds meer gesignaleerd in het middelbaar onderwijs. Binnen het Hbo wordt de groep vooral gesignaleerd bij opleidingen als ICT, Accountancy en Techniek. Exacte cijfers zijn niet bekend, maar in Nederland gaat het om ongeveer 0,5% van de bevolking die de diagnose Asperger Syndroom hebben.

Een belangrijke factor in de moeizame integratie van jongeren met autisme binnen het reguliere onderwijs is het feit dat het onderwijssysteem veel vraagt aan scholieren op het gebied van zelfbepaling, zelfsturing, structurering, zelfdiscipline en probleem oplossend vermogen. Een specifiek aspect hierbij is het kiezen en plannen van een vervolgopleiding. Vaardigheden waarmee mensen met autisme grote moeite hebben. De reguliere studie- en beroepskeuzetesten schieten bij deze groep scholieren tekort.

Gevolg is dat jongeren met autisme vaak de verkeerde schoolkeuze maken voor een vervolgopleiding in het hoger onderwijs en dat zij in het hoger onderwijs vaak tot de voortijdig schoolverlaters behoren. Zij verlaten de school zonder diploma of startkwalificatie.

Hierdoor wordt hun kans op een baan in de reguliere arbeidsmarkt sterk belemmerd. Op zowel gezondheids-, welzijns-, sociaal als economisch niveau heeft dit voor deze jongeren een negatief effect voor hun persoonlijke ontwikkeling en welzijn en maatschappelijke integratie. Ondersteuning bij de studiekeuze en het vinden van een passende opleiding is een echte topprioriteit onder de maatregelen om het aantal voortijdige schoolverlaters terug te dringen (Rapport “Alle hens aan dek”, TNO/CBS, juli 2010).
Echter, de specifieke deskundigheid voor het ondersteunen bij het maken van een bewuste schoolkeuze is bij de betrokken GGz- en onderwijsprofessionals onvoldoende aanwezig.
Naar aanleiding van de gesignaleerde problematiek binnen het middelbaar onderwijs is door  de RSG Wolfsbos te Hoogeveen en het Lectoraat Rehabilitatie van de Hanzehogeschool Groningen het initiatief genomen om een praktisch toepasbare en eenvoudig overdraagbare keuzemodule voor deze doelgroep te ontwikkelen.

Het project is uitgevoerd in de periode september 2011-juni 2014 en heeft geresulteerd in het ontwikkelen, uitvoeren en evalueren van een keuzemodule, Kieskeurig genaamd. Deze keuzemodule ondersteunt in cursusvorm Havo-5 scholieren[1]  bij het kiezen en verkrijgen van een reguliere vervolgopleiding van eigen voorkeur. Naast de keuzemodule is een docentenhandleiding ontwikkeld, een informatiebrochure en een training voor professionals in het verzorgen van de keuzemodule.

De producten worden in september a.s. via de website van het Lectoraat Rehabilitatie en de website www.begeleidleren.nl ter beschikking gesteld van onderwijs-, GGz-, familie- en cliëntenorganisaties. De keuzemodule en de docentenhandleiding zijn ook tegen kostprijs te bestellen bij het Lectoraat Rehabilitatie. De training wordt tegen kostprijs verzorgd door het lectoraat Rehabilitatie.
Voor informatie over Kieskeurig: Karola Nap, 050-5953377, j.k.nap@pl.hanze.nl



[1] In de praktijk betrof het Havo en VWO leerlingen in de eindexamenjaren (Havo 4 en 5 en VWO 5 en 6). De keuzemodule is (in een enigszins aangepaste versie) ook bij Vmbo-leerlingen te gebruiken.